Historia Kościoła

Początek...

Legenda o pobycie św. Wojciecha w Opolu.

Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha położony jest na najwyższym, górującym nad miastem wzniesieniu, po wschodniej części starego miasta, przy dawnych murach miejskich.

 

***

Według tradycji powstanie kościoła łączy się z upamiętnieniem pobytu i modłów św. Wojciecha na tym wzgórzu, gdzieś między 984 a 995 rokiem. Św. Wojciech w czasie pobytu w Opolu miał głosić kazania na wzgórzu poza grodem, nawracać mieszkańców okolicznych sadyb i udzielać chrztu.

Legenda głosi, że gdy zabrakło wody do chrztu, św. Wojciech uderzył laską o skałę i wytrysnęło cudowne źródełko, które zostało później ocembrowane i nazwane studnią św. Wojciecha.

Kazania głosił z tak wielką żarliwością, że na kamieniu zostały odciśnięte ślady jego stóp.

Interesującym jest fakt, że miejsce głoszenia kazań jest niemal identyczne jak w Gdańsku, a studzienka to nieodłączny atrybut kultu św. Wojciecha. Legenda o kamieniu z odciśniętymi stopami funkcjonuje również w Trzemesznie.

Niemal we wszystkich miejscowościach w Polsce, w których, według tradycji przebywał św. Wojciech,          pozostawił po sobie obiekty sakralne ku czci Maryi.

Odchodząc z Opola miał ufundować kościółek pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny...


Tak zaczyna się historia Kościoła pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha w Opolu.

           Tradycja głosi, że pierwszy kościół drewniany poświęcony św. Wojciechowi i Najświętszej Maryi Pannie, wzniesiono około 1000 roku. Według przekazów, w 1254 roku powstaje na wzgórzu kościół parafialny. W roku 1295 prawo parafialne przeniesione zostało do kościoła kolegiackiego p.w. Św. Krzyża. Łączy się to prawdopodobnie z fundacją klasztoru dominikańskiego, który z woli Księcia tutaj zostaje osadzony, a konwent uzyskuje kościół na wzgórzu.

Inny przekaz głosi, że kościół dopiero w 1304 roku przekazano dominikanom, którym Bolko I w 1301 roku ufundował drewniany klasztor. Zapewne sprowadzeni bracia otrzymują istniejący kościół w użytkowanie, co łączy się z przeniesieniem prawa parafialnego na kościół kolegiacki.

W połowie XIV wieku wzniesione zostają murowane budynki kościoła i klasztoru. W 1361 roku kościół zostaje poświęcony Najświętszej Maryi Pannie, św. Annie i świętym: Wojciechowi, Jerzemu i Dominikowi. Przed rokiem 1430 w kościele przeprowadzono prace budowlane na tyle istotne, że nastąpiła ponowna konsekracja kościoła. W 1480 roku następuje ponowne poświęcenie kościoła, jednak powód tego nie jest znany.



W roku 1530 dominikanie opuszczają Opole.

Inwentarz kościelny przejmuje Magistrat. W 1540 roku protestancki margrabia uzyskuje pozwolenie na korzystanie z kościoła. W roku 1558 kościół nakazem cesarskim zostaje zamknięty. W latach 1566 i 1572 wzmiankowane jest znaczne zaniedbanie kościoła.

W roku 1604 dominikanie ponownie przejmują kościół. W 1614 roku przystąpiono do odbudowy zniszczonego kościoła i klasztoru. Wtedy to wzniesiono nowy szczyt zachodni kościoła „Na Górce”. Pożar w 1615 r. przerywa prowadzone prace, które ostatecznie zakończono w 1617 roku położeniem nowego dachu. Pięć lat później w mieście wybucha kolejny pożar. Od tego czasu odbywano procesje błagalne z kościoła Św. Krzyża do kościoła Matki Bożej na Górce. Tutaj dominikanie odprawiali nabożeństwa o uproszenie Boga, by zachował Opole od takich klęsk.

Najazd Szwedów na miasto w 1634 r. spowodował ogromne zniszczenia kościoła i klasztoru.

Z tymi wydarzeniami wiąże się także ukrycie jasnogórskiego obrazu w klasztorze Pauliny ( obecnie Mochów) koło Głogówka. Po zakończeniu wojny ze Szwedami, obraz wracał do Częstochowy i w drodze tej, w Wielkim Tygodniu 1656 r., zatrzymał się w Opolu, skąd w uroczystej asyście odwieziono go na Jasną Górę. Potop szwedzki dobitnie zniszczył kościół i klasztor a następne lata przyniosły szereg pożarów. W 1682 wskutek jednego z nich, kościół został znacznie zniszczony, lecz dzięki dotacjom, został odbudowany przez zakonników. Prace trwały od 1701 do 1708 roku. Nastąpiła gruntowna przebudowa kościoła: ponowne zasklepienie jego wnętrz i jego barokizacja. W kolejnym pożarze miasta, w roku 1739 zniszczony zostaje kościół i klasztor. Odbudowany ze składek wiernych ponownie zostaje dotknięty pożarem w roku 1762. Dzięki wysiłkom ówczesnego przeora Jerzego Langa usunięto zniszczenia. Odnowiony kościół przetrwał do 1810 roku.

Po sekularyzacji w 1810r., oszacowano wartość kościoła i w 1811 r. oderwano go od klasztoru oraz przekazano pobliskiemu gimnazjum katolickiemu. Zakrystia, która była częścią klasztoru, została oddzielona od kościoła murem. W kościele, w miejsce obrazu Matki Bożej Różańcowej, wstawiono łaskami słynący, obraz Matki Bożej Piekarskiej.

W czasie kampanii napoleońskiej, świątynię zamieniono w magazyn wojskowy a następnie, w szpital. Rektor gimnazjum – Glőger, przeniósł nabożeństwa do kaplicy gimnazjalnej a z kościoła usunięto obraz Matki Bożej Piekarskiej.

W 1820 r. kościół na nowo przekazano wspólnocie katolickiej a kuratelę nad świątynią oddano w ręce ostatniego przeora dominikańskiego, o. A. Mondrego.

Pod koniec XIX wieku postanowiono wznieść wieżę przy bocznej kaplicy. Zamiar ten zrealizowano w latach 1895 – 1896. Na górnym piętrze ośmiobocznej barokowej wieży ( wysokość 42 metry ) umieszczono dzwonnicę.

 

  




Copyright (c) 2011 - 2018